Wystawy stałe

W zabytkowych pomieszczeniach Dworku Olszewskich a dokładnie w jego najstarszych usytuowanych w części parterowej salach Muzeum prezentuje stałą ekspozycję zatytułowaną „Wnętrza dworskie z przełomu XIX i XX wieku”. W zwiazku z tym, że na przestrzeni wielu lat nie zachowały się materialne dobra i przedmioty związane z poszczególnymi właścicielami dworu a jego wnętrza uległy poważnym zniszczeniom ekspozycja nie stanowi szczegółowej rekonstrukcji. Brak oryginalnego wyposażenia wnętrz oraz dokumentów i materiałów ikonograficznych przedstawiających funkcjonowanie dworu wymusił inne rozwiązanie. Ekspozycja jest próbą oddania ducha tego miejsca i tamtych czasów. Na zasadzie pewnych analogii prezentuje jak mogły wyglądać wnętrza w czasach gdy z dworem związani byli Hellwigowie oraz pokazać zwiedzającym piękno szlacheckiej tradycji polskiego dworu.

Obecny parter dworu posiada układ dwutraktowy: od strony wschodniej wraz z sienią, salą edukacyjną oraz salą koncertową, od strony zachodniej wnętrza w układzie amfiladowym z salonem owalnym w części centralnej. Spośród oryginalnych elementów zachowała się większość stolarki drzwiowej i okiennej, fragmenty drewnianych parkietów – obecnie wkomponowane we współczesną posadzkę, piece kaflowe z ozdobnymi zwieńczeniami oraz kominek z początku XIX wieku. We wnętrzach pozostały wnęki stanowiące ślady wcześniejszych rozwiązań komunikacyjnych. Prezentowana ekspozycja pod względem historycznym i stylistycznym nawiązuje do okresu świetności dworu.

Najbardziej reprezentacyjnym pomieszczeniem jest Sala Koncertowa, w której organizowane są różnego rodzaju spotkania, koncerty, wykłady. W jej wnętrzu odbywają się również śluby cywilne. Stąd właśnie koniecznośc powiązania jej funkcji muzealnej i reprezentacyjnej. Na ścianach prezentowane są portrety, charakterystyczne dla siedzib dworskich czy mieszczańskich z przełomu XIX i XX wieku. Swoje miejsce znalazł tu również współczesny portret Wacława Olszewskiego juniora, wykonany w technice haftu krzyżykowego. Syn doktora Olszewskiego seniora również był bełchatowskim lekarzem i zapisał się trwale w pamięci wielu starszych bełchatowian. Na uwagę zasługuje neoklasycystyczna szafa drewniana z ozdobnym zwieńczeniem. Korpus szafy z parą drzwi oddzielonych słupkiem ze stylizowanym pilastrem i zdobionymi płycinami. Wewnątrz znajduje się wieszak na ubrania. Pod głównym korpusem dwie szuflady. Całość osadzona na profilowanych bułowatych stopach. W Sali koncertowej nieodłącznym elementem jest wprowadzająca muzykę pod strzechy, znacznie tańsza od fortepianu- fisharmonia [niem. od gr. physa, miech, harmonia, zgodnośc dźwięków] - klawiszowy instrument muzyczny dęty (areofon stroikowy), wyglądem przypominający pianino ścięte nisko nad klawiaturą. Prezentowana fisharmonia została wyprodukowana przez znana niemiecką firmę Lindholm w zakładach Borna obok Lipska.

Z Sali koncertowej przejść można do usytuowanego wzdłuż osi budynku od strony zachodniej Salonu Owalnego, który w formie ryzalitu otwiera obiekt na taras i wyjście w stronę parku. Pełnił on funkcję pokoju gościnnego. Tu gospodarze również mogli spożyć główny posiłek lub spotkać się przy filiżance herbaty z przyjaciółmi. W salonie zachował się piec kaflowy zwieńczony ozdobną nadstawą. Meble w salonie odzwierciedlają zmienność stylową charakterystyczną dla siedzib drobnej szlachty i mieszczaństwa. Centralną część salonu zajmuje stół o prostej, ciężkiej formie. To eklektyczny stół pokryty okleiną o wzorze czarnego hebanu. Stół posiada mechanizm umożliwiający jego sprawne rozłożenie dla 12 osób. Obok zwraca uwagę biedermeierowski komplet - owalny stolik z krzesłami, przy którym pani domu mogła wraz z przyjaciółka raczyc się herbatą podana w filiżance z brytyjskiej porcelany. Pod oknem umieszczony jest fortepian z II połowy XIX wieku, który wskazuje na towarzyski charakter tego pomieszczenia. Prezentowany instrument pochodzi ze znanej warszawskiej wytwórnii Krall & Seidler, która działała przy ulicy Marszałkowskiej. Dopełnieniem sprzętów meblarskich sa kanapa i szezlong, które wręcz skłaniają ku temu, by na nich zasiąść i oddać się ulubionej lekturze.

Za Salonem znajduje się Pokój Kominkowy z odrestaurowanym XIX – wiecznym kominkiem z piaskowca. Jest to pokój, w którym pan domu mógł w ciszy i spokoju zająć się swoimi obowiązkami oraz porozmawiać z gośćmi o sytuacji politycznej i gospodarczej kraju. Typowe męskie spotkania nie mogły odbyć się bez stolika przy którym panowie mogli wypalić parę cygar lub rozegrać partyjkę wista (gra podobna do dzisiejszego brydża). Swoje miejsce ma tutaj również niewielkich rozmiarów neorenesansowy stolik pod samowar, wyłożony kamiennym blatem. Wspomnieniem licznych podróży gospodarzy jest kufer z mosiężnymi okuciami.

Nad kominkiem - „Portret Alberta Hellwiga” autorstwa Stanisławy Pytaszowej. Albert Hellwig był jednym ze współzałożycieli Ochotniczej Straży Pożarnej w Bełchatowie, która w 2001 roku obchodziła swoje stulecie. Na fotografiach - Stefan i Nelly Hellwigowie, z którymi wiąże się romantyczna, lecz naznaczona piętnem tragizmu historia. Po wybuchu wojny polsko – bolszewickiej, 36 – letni Stefan postanowił wstąpić do wojska, podobnie jak większość dawnych POW-iaków. Jego młoda, niedawno poślubiona, żona Nelly podążyła do Warszawy, gdzie jako sanitariuszka służyła pomocą rannym żołnierzom. Po tragicznej wiadomości o śmierci męża, który poległ w okolicach Hrubieszowa, wyjechała na front odszukać jego ciało. Po przewiezieniu zwłok do Warszawy, zrozpaczona Nelly popełniła samobójstwo. W Bełchatowie odbył się uroczysty pogrzeb, który zgromadził większość mieszkańców. Małżonkowie zostali pochowani w miejscu ich narzeczeńskich spotkań. Tam, gdzie kiedyś stała altanka zwana „świątynią dumania”, obecnie znajduje się odnowiony nagrobek romantycznej pary.

Po obejrzeniu ekspozycji „Wnętrza dworskie z przełomu XIX i XX wieku” proponujemy przejść do kolejnej sali ekspozycyjnej na parterze, w której prezentowana jest wystawa etnograficzna „Sztuka ludowa ze zbiorów Muzeum Regionalnego”. Prezentacja tradycyjnych ubiorów ludowych (strój piotrkowski, odmiana bełchatowska), obrazów o tematyce religijnej, tkanic wełnianych, wycinanek ludowych z pobliskich regionów etnograficznych (sieradzkiego i opoczyńskiego), a także rzeźby ludowej autorstwa m.in. Jarosława Furgały i Joanny Grzędowskiej, Wojciecha Grzędowskiego, Marii Szcześniewskiej i Piotra Szcześniewskiego.

Na piętrze znajduje się „Salonik Tradycji Niepodległościowych”. W tej sali gromadzone są pamiątki związane z walką Polaków o odzyskanie niepodległości. Największą atrakcją tego pomieszczenia jest ponad stuletnia kopia obrazu Jana Matejki „Kościuszko pod Racławicami” oraz alabastrowy orzeł z początku XX wieku. Na ścianie wisi kobierzec z okresu międzywojennego, na którym prezentowana jest zabytkowa broń biała i strzelecka, stanowiąca część militarnych zbiorów muzealnych. Przy oknie stoi zabytkowy zegar z pracowni Gustava Beckera, na jego mechanizmie zachowały się czytelne znaki fabryczne. Sufit zdobi odlewany żyrandol z końca XIX wieku, pochodzący z pracowni Łopińskich.